و ندل الشئ : ربود آن چيز را . و ندل بغائطه : ريغ زد . و ندل الدلو : بيرون آورد دول را از چاه . و ندل الخبز من السفرة : به كف دست برداشت نان را از سفره و خورد آن را . و كذا : ندل التمر من الجلة . ندل ( nadal ) ا . ع . چرك و ريم . ندل ( nadal ) م . ع . ندلت يداه ندلا ( از باب سمع ) : ريمناك و چركين گرديد دستهاى آن . ندل ( nodol ) ا . ع . خدمتگاران مهمانى . ندم ( nadm ) ا . ع . مرد زيرك و ظريف . ندم ( nadam ) ا . ع . نشان . و پشيمانى . الحديث : الندم توبة . ندم ( nadam ) م . ع . ندم ندما و ندامة . ر . ندامة . ندما ( nodam ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نادمان و هم‌نشينان و مصاحبان . ندماء ( nodam ' ) ع . ج . نديم . ندمان ( nadm n ) ص . ع . پشيمان . و حريف شراب . و هم‌نشين بزرگان . ج : ندامى ( nad m ) و ( nod m ) و ندام . ندمان ( nadm n ) ع . ج . نديم . ندمانة ( nadm nat ) ص . ع . مؤنث ندمان . ج : ندامى . ندمانى جذيمة ( nadm ni - jazimaten ) ا . ع . نام دو ستاره كه فرقان نيز گويند . ندو ( nadv ) م . ع . ندا القوم ندوا ( از باب نصر ) : گرد آمدند مردم و حاضر گشتند در انجمن . و ندا القوم : حاضر كرد مردم را در انجمن ( لازم و متعدى ) . و ندا الشئ : متفرق و پراكنده شد آن چيز . و ندا فلان : جوانمردى كرد فلان وجود نمود . و ندت الابل : چرا كردند شتران در ميان نهل و علل يعنى در ميان دو نوبت آب . و نيز از چراگاه ترش بچراگاه شيرين آمدند شتران . و هذه الناقة تندو الى نوق : به صيغه مضارع : يعنى اين ماده شتر كشش مىكند در نسب باصل خود . و نيز ندو : افزون گشتن و فراخ شدن چيزى . يق : ما يندوهم النادى اى ما يسعهم : اين انجمن جاى نمىگيرد ايشان را . ندوب ( nodub ) ع . ج . ندب ( nadb ) . و ج ندب ( nadab ) . ندوب ( nodub ) و ندوبة ( nodubat ) م . ع . ندب ندبا و ندوبا و ندوبة . ر . ندب . ندوة ( nadvat ) ا . ع . يك مره انجمن كردن مردم . و گروه و انجمن . و هر خانه‌اى كه در آن گرد آمده انجمن كنند . ج : اندية . و دار الندوة : خانه‌اى در مكه بنا كرده قصى بن كلاب . ندوة ( nodvat ) ا . ع . آبشخور شتر . ندوة ( nodovvat ) ا . ع . ترى . ندود ( nodud ) م . ع . ندندا و نديدا و ندودا . ر . ند . ندور ( nodur ) م . ع . ندر الشئ ندورا ( از باب نصر ) : افتاد آن چيز و يا در آمد از غير خودش و يا از ميان چيزها و آشكار و پديدار گشت . و ندر فلان من قومه : بيرون آمد فلان از ميان قوم خود . و ندر العظم من موضعه : بيرون آمد استخوان از محل خود . و ندر الرجل : تيز داد آن مرد . و ندر فلان : آزمود فلان . و ندر زيد : مرد زيد . و ندر النبات : برك برآورد گياه . و ندرت الشجرة : سبز گرديد آن درخت . و ندر الرجل فى فضله : پيشى گرفت آن مرد در فضيلت . و نيز ندور : تنها و غريب شدن . ندوس ( nadus ) ا . ع . ماده شترى كه بچراگاه كم علف راضى باشد . ندوص ( nodus ) م . ع . ندص ندصا و ندوصا . ر . ندص . نده ( nadh ) م . ع . ندهت البعير ندها ( از باب فتح ) : راندم و دور كردم آن شتر را . و ندهت الابل : راندم شتران را با هم . و ندهت البعير : راندم شتر را و بانك زدم بر آن و زجر كردم آن را . و در زمان جاهليت معمول تازيان بود كه در طلاق دادن زن مىگفتند : اذهبى فلا انده سربك : يعنى برو من نمىرانم شتران ترا هر كجا مىخواهند بروند . ندهة ( nadhat ) و ( nodhat ) ا . ع . مال بسيار از صامت و ناطق و يا بيست گوسپند و صد شتر و هزار صامت . ندى ( nad ) ا . ع . خاك نمناك . و نم و ترى . و ترى روز مانند شبنم و باران . و چيزى كه بدان بوى خوش كنند و بخور دهند . و علف تازه . و پيه و چربى . و بخشش و دهش . و بلندى آواز و دورى آن . و پايان چيزى و نهايت آن . ج : انداء و اندية . ندى ( nad ) م . ع . ندى ندى ( از باب سمع ) : تر و نمناك گرديد . و ندى فلان : از دور آواز كرد فلان . و ما نديت بشئ تكرهه : نياوردم چيزى را كه ناخوش دارى و تعرض آن نكردم . و نديت يده : سخى گرديد و جوانمردى نمود . ندى ( nadi ) ص . ع . تر و نمناك .